VAT od spółki spoza UE

Opodatkowanie podatkiem VAT świadczeń za usługi uzyskane od spółki za granicą

Przedmiotem analizy niniejszego artykułu jest opodatkowanie podatkiem VAT działalności spółki zagranicznej świadczącej usługi niematerialne na rzecz polskiego podmiotu. Zgodnie z Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Natomiast, jak stanowi Art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest to miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz Art. 28e, Art. 28f ust. 1 i 1a, Art. 28g ust. 1, Art. 28i, Art. 28j ust. 1 i 2 oraz Art. 28n. W rezultacie miejscem świadczenia usług oraz opodatkowania będzie siedziba polskiego usługobiorcy (polskiej spółki).

Na gruncie Art. 17 ust. 2 ustawy o VAT podatnikiem w przypadku usług świadczonych przez zagraniczny podmiot jest zasadniczo podatnik posiadający siedzibę na terenie kraju, chyba że podatek zostanie rozliczony przez zagranicznego usługodawcę zarejestrowanego w Polsce. W naszym przypadku podatnikiem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT będzie polska spółka. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem:

Art. 17. 1. Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne:
(…)
4) nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
a)  usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się Art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z Art. 96 ust. 4
b)  usługobiorcą jest:
–  w przypadku usług, do których stosuje się Art. 28b – podatnik, o którym mowa w Art. 15 lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w Art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z Art. 97 ust. 4,
–  w pozostałych przypadkach – podatnik, o którym mowa w Art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w Art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju
i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z Art. 97 ust. 4;(…)
2. W przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4, 5, 7 i 8, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego. (…)

Tym samym będziemy mieć tutaj do czynienia z importem usług, przez który należy rozumieć świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w Art. 17 ust. 1 pkt 4 (Art. 2 pkt 9 ustawy o VAT). Generalnie zakup usług od kontrahentów zagranicznych, których miejsce świadczenia znajduje się w Polsce, zobowiązuje nabywcę do rozliczenia VAT. Obowiązek podatkowy dla importu usług zasadniczo powstaje w tych samych terminach, co w przypadku usług świadczonych przez podmioty krajowe, czyli z chwilą wykonania usługi.

Polska spółka będzie mogła odliczyć VAT naliczony w odniesieniu do nabytej usługi, czego podstawę prawną stanowi Art. 86 ustawy o VAT:
Art. 86. 1. W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w Art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem Art. 114, Art. 119 ust. 4, Art. 120 ust. 17 i 19 oraz Art. 124.
2. Kwotę podatku naliczonego stanowi:
1)    suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)  nabycia towarów i usług
b)  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi
2)   w przypadku importu towarów – kwota podatku:
a)  wynikająca z otrzymanego dokumentu celnego
b)  należnego, w przypadku, o którym mowa w Art. 33a
c)  wynikająca z deklaracji importowej, w przypadku, o którym mowa w Art. 33b
3)   zryczałtowany zwrot podatku, o którym mowa w Art. 116 ust. 6
4)  kwota podatku należnego z tytułu:
a)  świadczenia usług, dla którego zgodnie z Art. 17 ust. 1 pkt 4 lub 8 podatnikiem jest ich usługobiorca
b)  dostawy towarów, dla której zgodnie z Art. 17 ust. 1 pkt 5 lub 7 podatnikiem jest ich nabywca
c)  wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w Art. 9,
d)  wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w Art. 11;

Prawo do odliczenia podatku mają ci podatnicy, o których mowa w Art. 17 ustawy o VAT, jeżeli jednocześnie mają status podatników z racji wykonywania działalności gospodarczej. Podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od importu usług za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym pod warunkiem, że podatnik uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu tej transakcji w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek (Art. 86 ust. 10b pkt 3 w związku z Art. 86 ust. 10 ustawy o VAT).

Art. 86. 10b. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w:
1)   ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a – powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny
2)   ust. 2 pkt 4 lit. c – powstaje zgodnie z ust. 10, pod warunkiem że podatnik:
a)  otrzyma fakturę dokumentującą dostawę towarów, stanowiącą u niego wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy,
b)  uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek;
3)   ust. 2 pkt 4 lit. a, b i d – powstaje zgodnie z ust. 10, pod warunkiem że podatnik uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu tych transakcji w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek.

Należy podkreślić, że spółka zagraniczna nie będzie zobowiązana do ustanowienia w Polsce przedstawiciela podatkowego w rozumieniu Art. 18a ustawy o VAT, gdyż ten obowiązek jest nałożony na podatników, którzy nie mają siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, a którzy podlegaliby obowiązkowi rejestracji dla celów VAT w Polsce. Ten ostatni obowiązek jest związany z wykonywaniem czynności opodatkowanych mających miejsce świadczenia w Polsce, poza wyjątkami dotyczącymi wykonywania tych czynności, od których podatek rozlicza odbiorca w ramach procedury reverse charge (odwrotnego obciążenia). Ten wyjątek ma zastosowanie w naszym przypadku tj. zagraniczna spółka nie będzie zobowiązana do ustanowienia w Polsce przedstawiciela dla celów podatkowych.